Zo werkt het
Wat landelijk geldt, staat in de hoofdgids. Wat per gemeente verschilt, is vooral of uw garage meetelt als parkeerplaats op uw eigen terrein en wat de welstandsregels zeggen over een garagedeur die een raam wordt. De leges en het vooroverleg per gemeente staan op Aanbouw in Friesland. Woont u in een andere gemeente, vraag het dan na bij uw eigen gemeente.
Leeuwarden
De Beleidsregel Parkeernormen 2025 (sinds 21 oktober 2025) is het toetsingskader voor ontwikkelingen die afwijken van het omgevingsplan. Het vertrekpunt is "dat de initiatiefnemer op eigen terrein voldoet aan de parkeereis auto en aan de parkeereis fiets". Garages en opritten worden "niet altijd voor parkeren gebruikt", dus telt tabel 4.3 ze verminderd: een garage bij een woning zonder oprit voor 0,4 (een garagebox elders voor 0,5), een enkele oprit zonder garage van minstens 5 meter voor 0,8 en een garage met enkele oprit voor 1,0. Bij een garage met oprit gaat de berekening door de ombouw dus van 1,0 naar 0,8.
Een parkeervergunning of ontheffing "wordt, conform de parkeerverordening, geweigerd indien een aanvrager beschikt over voldoende parkeerplaatsen op eigen terrein". De nota rekent daaronder "daadwerkelijke fysieke parkeerplaatsen" en parkeerafspraken in een omgevingsvergunning of parkeerovereenkomst.
De Welstandsnota gemeente Leeuwarden 2022 heeft in hoofdstuk 5 criteria voor onder meer bijbehorende bouwwerken, erfafscheidingen, dakkapellen, dakramen en rolhekken, luiken en rolluiken, maar geen voor kozijn- of gevelwijzigingen. Kozijnvervangingen rekent de nota tot de kleine plannen die in veel gevallen vergunningvrij zijn.
Súdwest-Fryslân
De Parkeernormennota Súdwest-Fryslân 2018, door de raad vastgesteld met het paraplubestemmingsplan Parkeernormen SWF, zegt: "Alle parkeerplaatsen tellen als één mee, uitgezonderd garages bij woningen deze tellen voor een 0,5 parkeerplaats mee." Het uitgangspunt is parkeren op eigen terrein. Lukt dat niet, dan kan de gemeente "in redelijkheid" kijken of er plaatsen in het openbaar gebied kunnen komen, op kosten van de aanvrager en openbaar toegankelijk. De Beleidsregel splitsen van woningen en kavels 2025, vastgesteld door het college op 25 november 2025, noemt die nota nog als geldende parkeernorm.
Diezelfde beleidsregel staat woningsplitsing alleen toe als "het geldende omgevingsplan de woonfunctie rechtstreeks toestaat" en "alleen in een vrijstaand hoofdgebouw (de woning)", bij een woning van minstens 100 m2 die minstens 3 jaar bestaat, en met woningen van elk minstens 50 m2.
Smallingerland
Een parkeernormennota voor woningen vonden wij voor Smallingerland niet. Wel bepaalt artikel 6, lid 4 van het Besluit vergunninghouderszones (geldend sinds 5 april 2025): "Indien de aanvrager de mogelijkheid heeft om op eigen terrein te parkeren komt deze niet in aanmerking voor een 1e vergunning." Dat geldt in de secties waar vergunningen worden uitgegeven (bijlage 1 van het besluit).
De Beleidsnota Kamerverhuur en splitsen woningen (sinds 22 december 2022) kent in artikel 7 een kangoeroewoning. Het college kan er een omgevingsvergunning voor verlenen als het gaat om "een ondergeschikte één of tweepersoonswoning, die een in- of aangebouwd deel uit maakt van een woning of ondergebracht is in een bijgebouw behorende bij de woning", met hoogstens twee bewoners, "sociale binding" en geen nieuw adres. Het wonen in een bijgebouw is toegestaan zolang de toegestane oppervlakte aan bijgebouwen niet wordt overschreden; meer kan met een goede motivering. Na afloop mag het gebouw alleen weer als bijgebouw worden gebruikt. Artikel 3 vraagt bovendien dat er "geen onevenredige parkeerdruk" ontstaat.
Heerenveen
Het Beleidskader Nota Parkeernormen (sinds 12 februari 2021) telt bij woningen een enkele oprit als 1 parkeerplaats en een dubbele oprit als 2. "Garages bij woningen tellen niet mee als parkeerplaats." Een garage ombouwen verandert de berekening dus niet, zolang de oprit blijft. Bij woningen moet minimaal 0,3 parkeerplaats per woning openbaar toegankelijk zijn. Is de parkeereis niet op eigen terrein op te lossen, dan kan in het centrum en de schil van Heerenveen het Mobiliteitsfonds uitkomst bieden: de aanvrager koopt de parkeereis af en de gemeente realiseert de plaatsen binnen 10 jaar.
De Welstandsnota 2016 heeft sneltoetscriteria voor kozijn- en gevelwijzigingen aan de straatzijde. De oorspronkelijke verhouding in indeling en detaillering van de kozijnen blijft behouden, en bij welstandsniveau 1 moeten gevelopeningen "voor minstens 80% vullen met glas", met materiaal en kleur "overeenkomstig of gelijkend" op die van het hoofdgebouw. Een garagedeur die een raam wordt, moet daar in niveau 1 dus aan voldoen. Welk niveau voor uw straat geldt, staat op de welstandskaart.
Bronnen
- Gemeente Leeuwarden, Beleidsregel Parkeernormen Gemeente Leeuwarden 2025 (geldend van 21-10-2025)
- Gemeente Leeuwarden, Welstandsnota gemeente Leeuwarden 2022
- Gemeente Súdwest-Fryslân, Parkeernormennota Súdwest-Fryslân 2018
- Gemeente Súdwest-Fryslân, Raadsbesluit Parkeernormennota en paraplubestemmingsplan Parkeernormen SWF
- Gemeente Súdwest-Fryslân, Beleidsregel splitsen van woningen en kavels Súdwest-Fryslân 2025
- Gemeente Smallingerland, Besluit vergunninghouderszones en regels parkeervergunning (geldend van 05-04-2025)
- Gemeente Smallingerland, Beleidsnota Kamerverhuur en splitsen woningen (geldend van 22-12-2022)
- Gemeente Heerenveen, Beleidskader Nota Parkeernormen (geldend van 12-02-2021)
- Gemeente Heerenveen, Welstandsnota 2016 (geldend van 02-05-2024)
Laatst gecontroleerd op 13 november 2026.
Andere provincies
- Garage verbouwen in Drenthe
- Garage verbouwen in Flevoland
- Garage verbouwen in Gelderland
- Garage verbouwen in Groningen
- Garage verbouwen in Limburg
- Garage verbouwen in Noord-Brabant
- Garage verbouwen in Noord-Holland
- Garage verbouwen in Overijssel
- Garage verbouwen in Utrecht
- Garage verbouwen in Zeeland
- Garage verbouwen in Zuid-Holland
