Bienivitesse

Dakopbouw

Dakopbouw in Gelderland

Apeldoorn heeft het ruimtelijke deel van de vergunning geschrapt voor een nokverhoging aan de achterkant van een zadeldak, als de rechtopgaande gevel van de opbouw niet hoger is dan 1,5 meter. In Arnhem ligt een dakopbouw op een plat dak minstens 1,50 meter achter de voorgevel, en in Ede wordt elke nokverhoging op welstand getoetst.

  • Gratis en vrijblijvend
  • Regels en subsidies op een rij
  • In een paar stappen aangevraagd
Dakopbouw in Gelderland
Advertentie

Zo werkt het

Wat landelijk geldt, staat in de hoofdgids. Een dakopbouw heeft altijd een vergunning nodig voor het technische deel, en het omgevingsplan en de welstandsregels van uw gemeente bepalen of de opbouw mag. De leges en het conceptverzoek per gemeente staan op Aanbouw in Gelderland. Woont u in een andere gemeente, vraag het dan na bij uw eigen gemeente.

Nijmegen

Een regel speciaal voor dakopbouwen heeft Nijmegen niet. In de Uitwerkingsnota Beeldkwaliteit staan sneltoetscriteria voor aan- en uitbouwen, bijgebouwen, kozijnen, dakkapellen, erfafscheidingen, winkelgevels, rolluiken en reclame, maar niet voor een dakopbouw. Een dakopbouw wordt daarom getoetst aan de gebiedscriteria en de algemene criteria, waaronder dat "de compositie van de bouwmassa's (opbouw in hoofd- en nevenmassa's, dakvorm, nokrichting)" "overtuigend" moet zijn. Bij een monument of in een beschermd stadsgezicht gelden de sneltoetscriteria sowieso niet.

Het omgevingsplan heeft wel een regel die een dakopbouw kan raken: natuurinclusief bouwen. Hij geldt voor het uitbreiden of ingrijpend wijzigen van een bestaand hoofdgebouw "waarbij tenminste 25% van de oppervlakte van de bouwschil wijzigt" (artikel 7.2). De toelichting noemt "het optoppen van een bestaand gebouw" als voorbeeld. Dan moet u bij de aanvraag een ingevuld format uit de Toolbox Natuurinclusief Bouwen meesturen, met tekeningen van de gevels en het dak voor en na, en verleent de gemeente de vergunning alleen als het plan "voldoende natuurinclusieve maatregelen" heeft (artikel 7.5 en 7.6).

Wat voldoende is, staat in de Toolbox van november 2023. Bij een ingrijpende renovatie met een ingreep tot 500 m2 kiest u minimaal één doelsoort, een diersoort waarvoor u een verblijfplaats maakt. Voor de huismus is de opgave de omvang van de ingreep maal 0,01 in strekkende meters verblijfplaats, met een minimum van 1 meter. De toolbox zegt "meer dan 25%" van de gebouwschil waar het omgevingsplan "tenminste 25%" zegt; ligt uw opbouw rond die grens, vraag het dan na.

Arnhem

De Welstandsnota Arnhem 2015 onderscheidt gebieden zonder toets, met een lichte toets en met een zware toets. Het noordelijke buitengebied, ruim opgezette villawijken in de bossen, wijken als Elderveld en De Laar en vrijwel alle bedrijventerreinen hebben geen toets; daar gelden alleen de excessenregeling en de regels voor reclame.

In de gebieden met een lichte toets staan maten voor een dakopbouw op een plat dak: die "ligt ten minste 1.50 m. terug ten opzichte van de voorgevel en ten minste 0.50 m. terug ten opzichte van de achtergevel". Het hoofdvolume moet herkenbaar blijven en de toevoeging "ondergeschikt van aard en omvang". Aan de tuinzijde ligt een dakopbouw of dakkapel "niet hoger dan de bestaande nok", met de zijkanten minstens 0,50 meter uit de gevel of gebouwscheiding. Een nokverhogende dakkapel kan alleen als hij op een bestaande zolderverdieping komt, de kap uit maximaal één bouwlaag bestaat, de goot van de opbouw niet hoger ligt dan de bestaande nok, de kozijnhoogte maximaal 1,75 meter is en het bestaande dakmateriaal wordt doorgezet.

In de gebieden met een zware toets, de beschermde stads- en dorpsgezichten zoals de oude binnenstad, de Burgemeesterswijk en Geitenkamp, is een platte of nokverhogende dakopbouw "alleen mogelijk indien aantoonbaar is dat deze oorspronkelijk ook aanwezig was".

Apeldoorn

Apeldoorn is de enige gemeente van de vier die een dakopbouw in het omgevingsplan zelf heeft geregeld. Volgens de toelichting bij het omgevingsplan heeft de gemeente de uitzonderingen op de vergunningplicht verruimd voor bouwwerken die "vrijwel altijd worden vergund", waaronder dakopbouwen. Artikel 22.27, onder g, laat de vergunning voor de omgevingsplanactiviteit vervallen voor een nokverhoging op een grondgebonden woning (niet in een woongebouw) als:

  • de opbouw uitsluitend op het achterdakvlak van een zadeldak komt;
  • de dakhelling gelijk is aan die van de woning;
  • de rechtopgaande gevel van de opbouw niet hoger is dan 1,5 meter en helemaal uit een raampartij met kozijnen bestaat;
  • de onderzijde meer dan 0,5 en minder dan 1 meter boven de dakvoet ligt;
  • de zijkanten meer dan 0,5 meter van de zijgevel liggen en de opbouw niet breder is dan het dakvlak;
  • bestaande schoorstenen blijven staan.

De vergunning voor het technische deel blijft nodig. Valt uw plan buiten deze maten, bijvoorbeeld door een opbouw aan de voorkant, dan vraagt u wel de vergunning voor de omgevingsplanactiviteit aan, en daarbij toetst artikel 22.29 aan de welstandsnota. Bij een monument geldt de uitzondering helemaal niet (artikel 22.28). In een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht of een gemeentelijk beschermd stads- of dorpsgezicht geldt hij voor een dakopbouw alleen op een achterdakvlak dat niet naar openbaar toegankelijk gebied is gekeerd (artikel 22.28 en 22.28a).

De Welstandsnota 2017-2020 (Bijlage A) heeft criteria voor een dakopbouw op een rijwoning, en zegt daarbij nog dat dakopbouwen "altijd vergunningplichtig" zijn; die tekst is ouder dan het omgevingsplan. De gemeenteraad verlengde de nota op 17 december 2020 tot het omgevingsplan voor de hele gemeente geldt (Welstandsnota). Een dakopbouw is daar een uitbouw "met als doel het toevoegen van een woonlaag", en er is sprake van als de nok hoger komt dan de oorspronkelijke nok. De criteria gelden voor rijwoningen met een kap die niet over meerdere verdiepingen doorloopt:

  • gelijkvormig aan een eerder vergunde dakopbouw op hetzelfde dakvlak van het bouwblok;
  • enkelzijdig, met een raampartij aan de achterzijde, doordat het voordakvlak aan de bovenzijde wordt verlengd;
  • breedte gelijk aan de woning of tussen de schoorstenen, en de goot van het nieuwe dakvlak lager dan de oorspronkelijke nok;
  • onderzijde van de raampartij 0,50 tot 1 meter boven de bestaande goot, hoogte van de raampartij inclusief kozijnen maximaal 1,50 meter;
  • dezelfde hellingshoek en dakbedekking als de woning, materiaal en kleur als het hoofdgebouw, en bestaande schoorstenen op de woningscheiding blijven;
  • bij eind- of hoekwoningen minstens 0,50 meter laten inspringen ten opzichte van het kopgevelvlak.

Een twee-onder-een-kapwoning, een vrijstaande woning of een andere opbouw behandelt de Commissie Omgevingskwaliteit op basis van de gebiedsdoelstellingen. Volgens de pagina over welstand gelden de sneltoetscriteria niet bij monumenten, beeldbepalende en karakteristieke panden en binnen een beschermd stads- of dorpsgezicht of cultuurhistorisch gebied.

Ede

De Beleidsregel Welstand Ede zegt dat dakopbouwen (nokverhogingen), aan voor- of achterzijde, "altijd impact op de openbare ruimte" hebben en daarom "altijd door welstand getoetst" worden. Onder dakopbouwen vallen een eenzijdige nokverhoging waarbij het voorste of achterste dakvlak wordt verlengd (een "lantaarn"), een nokverhoging in het midden die aan beide zijden een hogere goot geeft (een "duiventil") en een dakkapel die uit de goot, tegen de nok of tegen de zijkant van het dakvlak is opgetrokken. Een nokverhoging wordt beoordeeld op:

  • materiaal en kleur afgestemd op het hoofdgebouw, of een afwijkend materiaal in "terughoudende, lichte kleuren of hout";
  • een nog doorgaande gootlijn of boeiboord in een blok wordt gerespecteerd en de kopgevels van een blok worden identiek beëindigd;
  • bij plaatsing op de erfgrens heeft de opbouw zijgevels waarop de opbouwen van de buren kunnen aansluiten, en schoorstenen en doorvoeren worden geïntegreerd of verhoogd;
  • samenhang in panelen en kozijnen met de gevel als geheel.

Een dakopbouw op een plat dak valt buiten deze criteria en wordt getoetst aan de algemene criteria en de gebiedscriteria.

Een trendsetter is een plan uit hetzelfde bouwblok met vergelijkbare architectuur en hetzelfde type bouwwerk, dat eerder op dezelfde woning of in hetzelfde bouwblok is goedgekeurd, of een goedgekeurde nieuwbouwoptie. "Trendsetters gelden dus niet voor een straat, buurt of de hele gemeente." In de gebiedsbeschrijvingen verschilt dat per wijk. In het gebied Grootschalige wederopbouw gelden trendsetters "voor de gehele buurt" en is er per cluster eenzelfde type dakopbouw. Bij de Buurtmeesterweg is "door de grote variatie aan gerealiseerde dakopbouwen" geen sprake van een trendsetter, en de beschrijving van de Vroege wederopbouw noemt flauwe zadeldaken "zonder opbouwen".

Advertentie

Bronnen

Laatst gecontroleerd op 13 november 2026.

Andere provincies

Vraag offertes aan