Bienivitesse

Dakopbouw

Dakopbouw in Utrecht

In de stad Utrecht mag een opbouw volgens de Beleidsregel Dakopbouwen van februari 2026 in principe niet hoger zijn dan de minimale hoogte van een verblijfsruimte plus 0,7 meter, terwijl Amersfoort een nokverhoging op een schuin dak toestaat tot 1,25 meter boven de oorspronkelijke nok. In Nieuwegein vonden wij geen eigen dakopbouwcriteria; een vergunning uit juni 2026 liep daar via een afwijking van het omgevingsplan.

  • Gratis en vrijblijvend
  • Regels en subsidies op een rij
  • In een paar stappen aangevraagd
Dakopbouw in Utrecht
Advertentie

Zo werkt het

Wat landelijk geldt, staat in de hoofdgids. Een dakopbouw heeft in Nederland altijd een vergunning voor de technische bouwactiviteit nodig, en meestal ook een ruimtelijke toets, dus het omgevingsplan en de welstandsregels van uw gemeente bepalen wat er mogelijk is. De leges en het vooroverleg per gemeente staan op Aanbouw in Utrecht. Woont u in een andere gemeente, vraag het dan na bij uw eigen gemeente.

Utrecht

Sinds 27 februari 2026 heeft de gemeente een Beleidsregel Dakopbouwen. Die geldt voor een vergunning buiten het omgevingsplan om en alleen voor woningen die oorspronkelijk hoogstens 10 meter hoog zijn of hoogstens 3 bouwlagen hebben. De opbouw is in principe niet hoger dan de minimale hoogte voor een verblijfsruimte in de technische regels plus 0,7 meter voor de dakconstructie. De toelichting noemt 2,10 meter als die minimumhoogte op het moment van vaststellen, samen dus 2,80 meter. De gemeente weegt de dakvorm, het binnenterrein, het straatprofiel, de hoogte van de omgeving, het ensemble en de architectuur mee, en kan een bezonningsstudie vragen. Krijgen gevels van woningen binnen drie keer de bouwhoogte door uw opbouw minder dan twee zonuren op 21 september, dan "weegt dit zwaar mee".

Is een opbouw volgens de beleidsregel niet gewenst, dan kan de gemeente hem toch vergunnen als in dezelfde rij van hetzelfde woningtype al meerdere vergelijkbare vergunde opbouwen staan en de hoofdvorm van de rij niet meer herkenbaar is. Illegale opbouwen, vergunningen van rechtswege en opbouwen in beschermde stads- en dorpsgezichten tellen daarbij niet mee. Volgens de pagina Dakopbouw maken is een opbouw op een plat dak vaak mogelijk als hij bij de rij past, is een opbouw op een kap met stahoogte meestal niet mogelijk, en is in een beschermd stadsgezicht of bij een monument meestal niet toegestaan. Is er in uw rij nog geen opbouw, dan bent u de eerste en wijst de gemeente een "trendsetter" aan.

In het Omgevingsplan gemeente Utrecht staan drie wijkregelingen. Artikel 4.26 maakt een opbouw ruimtelijk vergunningvrij op een tussenwoning van twee bouwlagen met een volledig plat dak, als er in de rij al een identieke vergunde opbouw staat en de woning niet de eerste van de rij is. De toelichting zegt dat dit nu alleen voor enkele woningen in Veldhuizen-Balije geldt; de technische vergunning blijft nodig. Artikel 4.27 met bijlage V (Voordorp) en bijlage VI (Veldhuizen en De Balije) vraagt voor andere opbouwen in aangegeven huizenblokken een vergunning, en die opbouw is even hoog en ligt even ver terug als de eerdere opbouwen in de rij. Voor de eerste opbouw op een rij tussenwoningen in Voordorp vraagt de gemeente "meestal" 1,5 meter terugligging (ongeveer 75 procent van het dakvlak) en een hoogte van maximaal 3 meter. Een complete extra bouwlaag is er "in principe niet toegestaan". In Pijlsweerd, de Vogelenbuurt en Tuinwijk (artikel 4.30) is een kap of extra bouwlaag alleen toegestaan als elders in de rij al hetzelfde woningtype met vergelijkbare hoogte een kap of extra bouwlaag heeft, de kap aan de voorzijde niet steiler is dan 60 graden en het huis niet al 4 bouwlagen of meer heeft.

De welstandscriteria uit 2015 (paragraaf 2.1) kennen drie typen. Een teruggeplaatste opbouw ligt op minimaal 1 meter van de voor- en achtergevel, is plat afgedekt, lager dan de verdiepingen eronder en aan de voorzijde zo transparant mogelijk. Bij een beperkt opgemetselde opbouw metselt u maximaal 80 centimeter van de voorgevel op en maakt u dakvlakken van 45 tot 60 graden met pannen. Bij een opbouw met behoud van de gootlijn is bij de eerste opbouw op een bouwblok "veelal een mansardekap een goede vorm". Voor alle typen geldt dat de opbouw gelijkvormig is aan de andere opbouwen op het bouwblok en een ondergeschikte toevoeging van maximaal één bouwlaag blijft. Een geveloptrekking wordt in de regel alleen aan de achterzijde toegestaan.

Amersfoort

De Welstandsnota 2017 heeft in paragraaf 2.3 sub b criteria voor dakopbouwen. Op een plat dak komt "een type per dak". De opbouw staat op de bestaande voor- of achtergevel, voor zover het bestemmingsplan dat toelaat, en anders minimaal 1 meter daarachter. De maten volgen het bestemmingsplan, het dak is plat en een opbouw in het gevelvlak heeft het materiaal van het hoofdgebouw.

Op een schuin dak mag u één opbouw per dakvlak bouwen. De onderkant ligt meer dan 0,5 en hoogstens 1 meter boven de zoldervloer, de diepte is hoogstens de helft van de diepte van de woning en de noklijn ligt hoogstens 1,25 meter boven de oorspronkelijke noklijn. De dakhelling is gelijk aan die van het huis en de zijwangen zijn verticaal en ondoorzichtig. In wijken met strokenbouw geldt volgens de nota dat er "een trendsetter per blok" is.

Voor de maatvoering verwijst de nota naar het bestemmingsplan Amersfoort Oost. De bijlage bij de toelichting van dat plan zegt dat een nokverhoging buiten Liendert (tussen de Liendertseweg en de Lageweg) alleen direct is toegestaan als in hetzelfde blok al twee identieke opbouwen staan; die zijn dan "maatgevend". Of dit in het omgevingsplan nog zo is geregeld, hebben wij niet gecontroleerd. De pagina Omgevingsvergunning voor bouwen en verbouwen noemt dakopbouwen niet.

Veenendaal

De Welstandsnota 2017 heeft geen aparte paragraaf met maten voor een opbouw op een plat dak. In de gebiedscriteria staat dat bij dakopbouwen en het optrekken van de gevel "de hoofdvorm van een pand (gevel en dak) herkenbaar" moet blijven. Het enige concrete criterium dat wij vonden staat bij de dakkapellen. Een zadeldak met een helling onder 30 graden is daar ongeschikt voor een dakkapel. Is de vrije hoogte onder de nok minimaal 2,00 meter, dan kan de nok soms worden verplaatst en verhoogd. Dat heet een dakopbouw, valt onder de gewone vergunningprocedure en wordt door de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit getoetst. De nota staat zo'n opbouw alleen toe "als er reeds gelijke dakopbouwen op hetzelfde bouwblok aanwezig zijn". Een maximale hoogte of een regel voor het omgevingsplan vonden wij niet. Volgens de pagina Omgevingsvergunning gaan alle bouwvergunningen naar de welstandscommissie; dakopbouwen noemt de pagina niet. Het Besluit Welstandsnota 2017 is sinds 14 mei 2024 de geldende versie.

Nieuwegein

In de Nota Ruimtelijke Kwaliteit deel I staan geen dakopbouwcriteria. De nota noemt "dakopbouwen in een seriematige wijk" alleen als voorbeeld van een trendsetter, een plan dat in vergelijkbare situaties als uitgangspunt kan dienen. De pagina Welstand op maat zegt niets over dakopbouwen. Op 4 juni 2026 verleende de gemeente voor IJsselstraat 13 een vergunning voor een dakopbouw als buitenplanse omgevingsplanactiviteit: het omgevingsplan liet de opbouw op dat adres dus niet toe. Dat is een besluit voor één perceel en geen regel voor de hele gemeente.

Advertentie

Bronnen

Laatst gecontroleerd op 13 november 2026.

Andere provincies

Vraag offertes aan