Zo werkt het
De landelijke regels staan in de hoofdgids over de dakopbouw. Een dakopbouw heeft altijd een vergunning nodig, dus het omgevingsplan en de welstandsregels van uw gemeente bepalen wat mogelijk is. De leges en het vooroverleg per gemeente staan op Aanbouw in Groningen. Woont u in een andere gemeente, vraag het dan na bij die gemeente.
Groningen
De Welstandsnota 2020 (geldend sinds 12-05-2026) heeft sneltoetscriteria voor dakopbouwen, in deel 4 onder "Dakopbouwen en afscheidingen rond dakterrassen". Het uitgangspunt is dat een dakopbouw "terughoudend ten opzichte van de bestaande bebouwing" is en "de hoofdvorm van de bebouwing niet gaat overheersen". De criteria:
- één bouwlaag, plat afgedekt, één dakopbouw per woning en niet in combinatie met een bestaande dakkapel;
- de bestaande gootlijn of dakrand blijft behouden;
- meer dan 2 meter terug ten opzichte van de dakrand van de voorgevel en meer dan 1 meter terug ten opzichte van de achtergevel;
- aan voor- en achterzijde "transparant: gevuld met doorzichtig glas";
- bij een dakopbouw aan de achterzijde van een woning met kap: aan de bovenzijde meer dan 1 meter onder de daknok (verticaal gemeten) en meer dan 1 meter van de woningscheidende wand;
- materiaal, kleur en detaillering sluiten bij een plat dak aan op het hoofdgebouw en bij een kap op de kap.
Voor hoekpanden gelden deze criteria niet, omdat daar ook de zij- en achtergevel het openbare gebied beïnvloeden. stadsgezicht staan de sneltoetscriteria volgens de nota "nooit op zichzelf": vooral vormgeving, materiaal en detaillering moeten aansluiten op de karakteristiek van het gebied. Voor een monument kan de aanvraag door de beschermde waarden mogelijk niet op de sneltoets positief worden beoordeeld.
Een vergelijkbaar plan in de buurt op hetzelfde type pand, gebouwd na een positief welstandsadvies, geldt als precedent: "een bouwplan van de buren kan in dat geval worden overgenomen". Voor het nieuwbouwgebied Travertijnstraat staat in de samenvatting van het beeldkwaliteitsplan een strengere maat: een dakopbouw ligt daar minimaal 3 meter terug ten opzichte van de voorgevel van het bouwblok en wordt in hetzelfde materiaal uitgevoerd als het blok.
Op de pagina Regels voor kleine bouwplannen staat de sneltoets ook als los document, "Sneltoetscriteria dakopbouwen en afscheidingen rond dakterrassen".
Midden-Groningen
De Welstandsnota 2020 heeft geen criteria voor een dakopbouw op een woning. Het woord komt alleen voor bij woonschepen. In de linten (paragraaf 4.2.2) staat wel dat bij uitbreiding of vernieuwing "wordt aangesloten bij de bestaande en omringende gootlijnen en nokhoogtes". Een opbouw die goot of nok boven die van de buren uit tilt, past daar niet bij. Bij de ongeveer 1200 karakteristieke objecten mag de goot- en bouwhoogte helemaal niet veranderen (zie Aanbouw in Groningen).
Westerkwartier
Het Westerkwartier gebruikt de welstandsnota's van de oude gemeenten, zoals het Gemeenteblad van 18-06-2021 laat zien. In de nota's van Leek, Winsum 2016, Marum en Grootegast hebben wij geen dakopbouwcriteria voor woningen gevonden. De nota van Zuidhorn hebben wij niet gevonden.
Het enige dakopbouwcriterium staat in de nota van Leek bij winkelpanden in het centrum: een hoofdmassa "met kap of met een bijzondere iets terugliggende dakopbouw met subtiele details".
Oldambt
Het bestemmingsplan Winschoten - Zuid, Lanengebied, Bomenbuurt en Kloostervallei (volgens het raadsvoorstel voorgelegd aan de raad op 26 oktober 2020) begrenst in artikel 23 (Wonen - 1) een hoofdgebouw op een goothoogte van 6,50 meter en een bouwhoogte van 10,00 meter, met een kap van 30 tot 60 graden. Bestaat er op het moment van de terinzagelegging van het ontwerp al een hogere goot, een hogere bouwhoogte of een plat dak, dan geldt die bestaande maat of dakvorm "als maximum" voor het hoofdgebouw en voor uitbreidingen ervan (23.2.2, sub h).Of dit plan voor uw adres geldt, ziet u op Regels op de kaart.
De welstandsnota van Oldambt (2013) staat met de welstandskaart als download op de pagina Adviescommissie voor Omgevingskwaliteit. Die PDF konden wij niet als tekst doorzoeken, dus of de nota iets over dakopbouwen zegt, hebben wij niet nagegaan; de gemeente is bereikbaar via (0597) 48 20 00.
Bronnen
- Gemeente Groningen, Welstandsnota 2020 (geldend van 12-05-2026)
- Gemeente Midden-Groningen, Welstandsnota 2020
- Gemeente Westerkwartier, Gemeenteblad 2021, 193851 (18-06-2021)
- Gemeente Leek (nu Westerkwartier), Welstandsnota gemeente Leek
- Gemeente Winsum (nu deels Westerkwartier), Welstandsnota Winsum 2016
- Gemeente Marum (nu Westerkwartier), Welstandsnota Marum
- Gemeente Grootegast (nu Westerkwartier), Welstandsnota Grootegast
- Gemeente Oldambt, bestemmingsplan Winschoten - Zuid, Lanengebied, Bomenbuurt en Kloostervallei, regels
- Gemeente Oldambt, raadsvoorstel bestemmingsplan Winschoten - Zuid, Lanengebied, Bomenbuurt en Kloostervallei
- Regels op de kaart
- Gemeente Groningen, Regels voor kleine bouwplannen
- Gemeente Oldambt, Adviescommissie voor Omgevingskwaliteit
Laatst gecontroleerd op 13 november 2026.
