Zo werkt het
Wanneer een aanbouw vergunningvrij is, staat in de hoofdgids. Deze pagina gaat over wat Almere, Lelystad, Noordoostpolder en Dronten zelf regelen: de leges, het vooroverleg en de welstandsregels. De leges bestaan meestal uit twee delen: een bedrag voor het bouwtechnische deel en een bedrag voor het ruimtelijke deel (de omgevingsplanactiviteit). Woont u in een andere gemeente, vraag het dan na bij uw eigen gemeente.
Almere
Almere rekent de leges niet over uw offerte. Volgens de legesverordening 2026 worden de bouwkosten berekend met de "Tabel bouwkosten legesberekening" in de bijlage. Voor "Uitbreidingen woonruimte uitbouwen en dakopbouwen" staat daar € 440 per m3, voor een uitbreiding met een garage € 320 per m3. Over die bouwkosten betaalt u tot € 200.000 voor het bouwtechnische deel 1,94 procent (minimum € 155) en voor het ruimtelijke deel 2,50 procent (minimum € 197).
Past uw plan niet in het omgevingsplan, dan kunt u een voortoets omgevingsplan aanvragen met een webformulier. Die kost € 147 en "duurt 8 weken". Een gesprek met het Midoffice kost € 400, de Omgevingstafel € 4.850.
Volgens de welstandsnota zijn "nieuwe en bestaande woongebieden en bedrijventerreinen" in principe welstandsvrij. Sinds 2020 valt de Regenboogbuurt wel onder welstand. Twijfelt u, dan kunt u "vrijblijvend een bouwplan in vooroverleg komen bespreken" met de Adviescommissie Omgevingskwaliteit (Welstand en erfgoed).
Met een vergunning laat u de gemeente weten wanneer de bouw start; grondwerk, heiwerk en het storten van beton "moet 48 uur van te voren gemeld worden" (Start-, controle- en gereedmeldingen). Telefoon: 14 036.
Lelystad
De legesverordening 2026 rekent voor het bouwtechnische deel 1,45 procent van de bouwkosten en voor het ruimtelijke deel 0,65 procent, elk met een minimum van € 128,75. Moet het plan op welstand worden getoetst, dan komt er 0,174 procent van de bouwkosten bij (minimum € 128,75).
Een principeverzoek kost € 128,75. U vraagt het aan met een webformulier en stuurt tekeningen op schaal en foto's van de huidige situatie mee. De gemeente probeert binnen 4 weken te antwoorden. Volgt de aanvraag in lijn met de uitkomst, dan gaat 100 procent van deze leges van de vergunning af.
Op de pagina Welstand staat: "Het overig deel van de stad en het buitengebied is welstandsvrij." De Welstandsnota 2015 stelt dat een plan in het achtererfgebied ook in gebieden met stedenbouwkundige welstand welstandsvrij is. Elders geldt een sneltoets voor aan- en uitbouwen: de diepte "bedraagt maximaal 4,00 meter ten opzichte van de oorspronkelijke gevel", bij een plat dak niet hoger dan 0,3 meter boven de vloer van de eerste verdieping, en de aanbouw ligt minstens 1,0 meter achter de voorgevellijn. Telefoon: 14 0320.
Noordoostpolder
De legesverordening 2026 rekent voor het bouwtechnische deel een minimumtarief van € 268, vermeerderd met 0,252 procent over de bouwkosten tot € 25.000, 0,240 procent over het deel van € 25.000 tot € 50.000 en 1,155 procent over het deel van € 50.000 tot € 200.000. Het ruimtelijke deel is 2,41 procent van de bouwkosten tot € 200.000, met een minimum van € 268.
Omgevingsoverleg vooraf kost € 268. Dat bedrag gaat van de vergunningleges af als de aanvraag over hetzelfde plan gaat en aan de andere voorwaarden van de verordening voldoet.
De Beleidsregel uiterlijk bouwwerken toetst alleen in het centrum en de oude schil van Emmeloord, de dorpskernen, Nagele, Schokland, het tuindersgebied en de entreegebieden. Ook daar is de toets "alleen van toepassing op de naar openbaar toegankelijk gebied gekeerde kanten van hoofdgebouwen en van bijbehorende bouwwerken". Een eis is: "een bijbehorend bouwwerk is niet dominant ten opzichte van het hoofdgebouw".
Volgens de pagina Omgevingsoverleg is dat overleg bedoeld voor ingewikkelde plannen die van het omgevingsplan afwijken. Voor "de bouw van een dakkapel, schutting of uitbouw" raadt de gemeente een conceptverzoek aan. Dat kiest u als laatste stap in de Vergunningcheck of bij 'Aanvraag of melding indienen' in het Omgevingsloket. De gemeente meldt dat zij "uitzonderlijk veel initiatieven" ontvangt, waardoor de doorlooptijden tijdelijk langer zijn. Vragen stelt u via omgeving@noordoostpolder.nl.
Dronten
De legesverordening 2026 rekent voor het bouwtechnische deel 2 procent van de bouwkosten als die onder € 200.000 blijven. Voor het ruimtelijke deel is het 0,75 procent van de bouwkosten tot € 1.000.000, met een minimum van € 250.
Een conceptverzoek kost € 76,65. De gemeente controleert dan "of uw plannen voldoen aan de welstandscriteria en het Omgevingsplan"; u vraagt het aan via het Omgevingsloket ((Ver)bouwen). Een principeverzoek kost € 511, of € 766,50 met een collegebesluit. Een verrekening met de vergunningleges staat niet in de verordening: artikel 2.51 "Vermindering na voorfase" is "gereserveerd".
Welke delen van Dronten welstandsvrij zijn, staat niet op de pagina's die wij bekeken. Volgens de pagina Vergunningsvrij bouwen kan de gemeente ook bij een vergunningvrije aanbouw "ingrijpen als het uiterlijk van het bouwwerk sterk afwijkt van de welstandseisen". Triage Leefomgeving is van maandag tot en met donderdag bereikbaar op 14 0321.
Bronnen
- Gemeente Almere, Verordening op de heffing en invordering van leges 2026 (geldend van 31-12-2025)
- Gemeente Almere, Welstandsnota 2018 versie 2 (geldend van 17-03-2020)
- Gemeente Almere, Voortoets omgevingsplan
- Gemeente Almere, Welstand en erfgoed
- Gemeente Almere, Start-, controle- en gereedmeldingen bouwactiviteiten
- Gemeente Lelystad, Verordening op de heffing en de invordering van leges 2026 (geldend van 01-01-2026)
- Gemeente Lelystad, Welstandsnota 2015 'Lelystad geeft ruimte kwaliteit' (geldend van 01-01-2016)
- Gemeente Lelystad, Principeverzoek
- Gemeente Lelystad, Welstand
- Gemeente Noordoostpolder, Omgevingsoverleg
- Gemeente Noordoostpolder, Verordening op de heffing en de invordering van leges 2026 (geldend van 25-12-2025)
- Gemeente Noordoostpolder, Beleidsregel uiterlijk bouwwerken (geldend van 01-01-2024)
- Gemeente Dronten, Legesverordening Dronten 2026 (geldend van 13-10-2026)
- Gemeente Dronten, (Ver)bouwen
- Gemeente Dronten, Vergunningsvrij bouwen
Laatst gecontroleerd op 13 november 2026.
