Zo werkt het
Wanneer een aanbouw zonder vergunning mag, staat in de landelijke regels in de hoofdgids. Deze pagina gaat over wat per gemeente verschilt: de leges, het vooroverleg, welstand en de lokale regels in Rotterdam, Den Haag, Leiden en Dordrecht. De leges hieronder gelden alleen als u een vergunning nodig hebt. Woont u in een andere gemeente, vraag het dan na bij het omgevingsloket van uw eigen gemeente.
Rotterdam
De Legesverordening Omgevingswet 2026 rekent in schijven. Het technische deel kost 0,86% over de bouwkosten tot en met € 35.900, met een minimum van € 51,70, en 1,09% over het deel tot € 530.000. Het ruimtelijke deel kost 1,12% tot € 35.900, met een minimum van € 68,70, en 1,16% daarboven. De bouwkosten worden berekend volgens NEN 2699. De pagina Legeskosten omgevingsvergunning zet dezelfde schijven op een rij.
Hoe u in Rotterdam een conceptverzoek indient, staat op Omgevingsvergunning aanvragen. U start de aanvraag in het Omgevingsloket en kiest aan het eind "Conceptverzoek indienen". U krijgt een adviesbrief, en die is geen vergunning. Vragen: 14 010 of bwt-vergunningen@rotterdam.nl.
Volgens de pagina Welstand toetst de Commissie Omgevingskwaliteit en Cultureel Erfgoed "alleen grote en ingewikkelde bouwplannen". Kleinere plannen toetsen ambtenaren namens de commissie aan de Welstandsnota Rotterdam 2025.
Het Funderingsloket schrijft dat in Rotterdam "ongeveer 120.000 woningen op houten heipalen" staan, meestal gebouwd voor 1970. Op de Funderingskaart zoekt u per adres het funderingstype op, en voor funderingsonderzoek is er subsidie. Niet-onderheide woningen "zakken mee als de bodem daalt".
Den Haag
De Verordening leges Omgevingswet Den Haag 2024, geldend in 2026, rekent voor het technische deel "1,81% van de bouwkosten, met een minimum van" € 180,85. Het ruimtelijke deel van een plan dat in het omgevingsplan past kost 2,73% van de bouwkosten, ook met een minimum van € 180,85. Een afwijking via het tijdelijke deel van het omgevingsplan kost 2,73% plus € 180,85.
Vooroverleg heet in Den Haag een beginseluitspraak. Bij bouwkosten tot € 1.000.000 kost die € 180,85. De verordening zegt: "Een bedrag van € 180,85 of minder komt niet in aanmerking voor verrekening". Die leges krijgt u bij een aanvraag dus niet terug. De beginseluitspraak is bedoeld voor grote of moeilijke plannen die niet in het omgevingsplan passen. Bij een klein bouwplan kunt u eerst bellen met Vergunningen & Toezicht, (070) 353 4340.
De pagina Omgevingsvergunning aanvragen zegt dat voor verbouwen in een rijksbeschermd stadsgezicht altijd een vergunning nodig is, en dat de gemeente meestal binnen 8 weken beslist. Over welstand bij een aanbouw staat op de pagina's die wij lazen niets. Algemeen nummer: 14070.
Leiden
De legesverordening Leiden 2026 rekent per aanvraag € 129,65 voor ontvangst en registratie en € 129,65 voor de controle op volledigheid. Het technische deel kost € 225 over de eerste € 5.000 bouwkosten, 4,14% over het deel tot € 20.000, 3,79% tot € 50.000 en 3,09% tot € 250.000. Het ruimtelijke deel kost € 171 over de eerste € 10.000, daarna 1,71%, 1,56% en 1,26% in dezelfde schijven.
Twijfelt u of uw plan haalbaar is, dan vraagt u een conceptverzoek aan via stap 7 in het Omgevingsloket, schrijft Omgevingsvergunning aanvragen. Het plan komt op de initiatieftafel, waar welstand ook besproken wordt. De verordening rekent daarvoor 30% van de leges voor de activiteiten, met een maximum van € 5.402,75. De pagina zegt dat u die kosten "voor een deel" terugkrijgt; artikel 2.50 noemt een vermindering van 100% van de leges voor het omgevingsoverleg.
Voldoet uw aanbouw aan de sneltoets in de Welstandsnota Leiden 2022, dan gaat de aanvraag niet naar de commissie. Buiten de terughoudend beheerde gebieden geldt onder meer: "hoogte maximaal 0,25 m boven de eerste bouwlaag met een maximum van 4,00 m" en "diepte hoogstens 2,50 m of zoveel als mogelijk in het bestemmingsplan". In de beschermde stadsgezichten Binnenstad en Zuidelijke Schil gelden extra criteria. Vragen aan de commissie: 071 51 65 735 of wml@leiden.nl, staat op Beoordeling op welstandseisen. Gemeente: 14 071.
Dordrecht
De legesverordening Dordrecht 2026 rekent voor het technische deel 0,96% van de bouwkosten onder € 200.000. Het minimum is € 55 als u ook het ruimtelijke deel aanvraagt en € 265 als dat niet zo is. Het ruimtelijke deel kost 4,64% van de bouwkosten onder € 200.000, met een minimum van € 265.
Een conceptaanvraag (vooroverleg) kost € 494. Is advies nodig van de adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit, dan komt er € 450 bij, en bij een buitenplanse activiteit nog eens € 494. Een eerste omgevingstafel kost € 1.169. Vraagt u binnen zes maanden een vergunning aan in lijn met het overleg, dan gaan de leges van de conceptaanvraag eraf, "onder aftrek van een bedrag van € 332" (artikel 2.52).
Op de pagina Aanbouw en uitbouwen vraagt de gemeente u eerst te controleren of uw huis een monument is of in een beschermd stadsgezicht ligt. Dordrecht heeft er twee: de binnenstad en de 19e-eeuwse schil. Daarna doet u de Vergunningcheck in het Omgevingsloket. Is een aanbouw vergunningvrij, dan geldt wel de excessenregeling: "Als uw keuze hierin enorm afwijkt, kan de gemeente u dwingen om uw bouwwerk aan te passen aan de omgeving." De kleur- en materiaalcriteria staan in de welstandsnota. Vragen beantwoordt de Stadswinkel via 14 078.
Is een vergunning nodig en vraagt het plan om een oordeel over ruimtelijke kwaliteit, dan legt de gemeente de aanvraag voor aan de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit. Volgens de pagina Welstand zijn de criteria "grotendeels gebiedsgebonden"; voor de binnenstad en voor gebieden in ontwikkeling staan ze in beeldkwaliteitplannen. U kunt uw plan bij de commissie toelichten via secretariaatwmc@dordrecht.nl.
Bronnen
-
Gemeente Rotterdam, Legesverordening Omgevingswet 2026 (geldend van 01-01-2026)
-
Gemeente Den Haag, Verordening leges Omgevingswet Den Haag 2024 (geldend van 01-01-2026)
-
Gemeente Leiden, Verordening op de heffing en invordering van leges Leiden 2026 (geldend van 01-10-2026)
-
Gemeente Leiden, Beoordeling op welstandseisen en monumentale waarde bij (ver)bouwen
-
Gemeente Leiden, Welstandsnota Leiden 2022 (geldend van 24-04-2024)
-
Gemeente Dordrecht, Verordening op de heffing en invordering van leges 2026 (geldend van 12-10-2026)
Laatst gecontroleerd op 13 november 2026.
