Zo werkt het
Wanneer een aanbouw vergunningvrij is, staat in de hoofdgids. Deze pagina gaat over wat Maastricht, Venlo, Sittard-Geleen en Heerlen zelf regelen: de leges, het principe- of conceptverzoek en de welstandsregels. De leges bestaan meestal uit twee delen: een bedrag voor het bouwtechnische deel en een bedrag voor het ruimtelijke deel (de omgevingsplanactiviteit). Vaak stelt de gemeente de bouwkosten zelf vast met een lijst in de legesverordening. Woont u in een andere gemeente, vraag het dan na bij uw eigen gemeente.
Maastricht
Maastricht rekent per € 500 bouwkosten (legesverordening fysieke diensten 2026). Onder € 50.000 kost het bouwtechnische deel € 11,40 "per € 500, of gedeelte daarvan", met een minimum van € 262,80; het ruimtelijke deel € 9,35 per € 500, met een minimum van € 238,90. Moet de welstands- en monumentencommissie het plan beoordelen, dan komt er per behandeling € 71 bij (bouwkosten onder € 50.000) of € 124,95 (tot € 250.000). De bouwkosten berekent de gemeente met eenheidsprijzen uit bijlage I van de verordening (Bouw- en milieuleges).
De gemeente raadt aan eerst een principeverzoek in te dienen met het online formulier. "Daar zijn altijd kosten aan verbonden. Ook als uw verzoek wordt afgewezen." Een eerste oordeel over de haalbaarheid kost € 219,50, de beoordeling van een conceptaanvraag of principeverzoek € 443,45. Bij een aanvraag die daarna past bij de uitkomst gaat in 2026 90 procent van dat bedrag af van de leges.
De commissie toetst aan de Welstandsnota Maastricht 2018; deel B bevat vuistregels voor kleine bouwwerken. Voor een rijksmonument, gemeentelijk monument, beschermd stadsgezicht of Cultuurhistorisch Attentiegebied gelden extra regels. In de kaartviewer van de gemeente ziet u onder de laag "Cultuurwaarde" of uw pand daaronder valt.
Venlo
De legesverordening 2026 gebruikt één percentage zonder klassen: 0,81 procent van de bouwkosten voor het bouwtechnische deel, met een minimum van € 279, en 1,89 procent voor het ruimtelijke deel, met een minimum van € 558. Venlo rekent met de aannemingssom; bij een raming of eigen werk gebruikt de gemeente de bijlage Normprijzen bouwwerken 2026.
Een principeverzoek kost € 558 en een behandeling aan de omgevingstafel € 837. De gemeente noemt het principeverzoek "vooral bedoeld voor complexe of grote (bouw)plannen". U kunt geen bezwaar maken tegen de uitkomst. Volgt binnen 12 maanden een aanvraag die bij de uitkomst past, dan wordt verrekend, maar blijft minimaal € 279 verschuldigd.
De sneltoetscriteria voor een aanbouw zijn: materiaal en detaillering afgestemd op het hoofdgebouw, een dak "conform uitvoering hoofdgebouw" of plat, een boeiboord lager dan 25 cm en een zichtbare overgang tussen oude en nieuwe muur door "een verkenning, sprong of dilatatie". In welstandsvrije gebieden toetst de gemeente niet vooraf, behalve bij monumenten.
Sittard-Geleen
De legesverordening 2026 rekent bij bouwkosten tot € 100.000 2 procent voor het bouwtechnische deel en 3,5 procent voor het ruimtelijke deel, elk met een minimum van € 230. De bouwkosten volgen uit bijlage A, Normprijzen bouwwerken 2026. Een welstandsadvies van de Adviescommissie Omgevingskwaliteit (AOK) kost € 125.
Een conceptverzoek is bedoeld voor plannen die niet in het omgevingsplan passen; past uw aanbouw wel, dan vraagt u direct de vergunning aan. U dient het in via het Omgevingsloket bij stap 7. Een beoordeling zonder intake- of omgevingstafel kost € 250, aan de intaketafel € 400 en aan de omgevingstafel € 1.344. Dient u binnen een jaar na het verslag of advies een aanvraag in, dan gaan die leges af van de vergunningsleges.
Volgens het stappenplan heeft u "een positief advies nodig" van de AOK. Een plan dat voldoet aan het Handboek Sneltoetscriteria Kleine Bouwinitiatieven gaat ambtelijk, zonder de commissie, als het geen monument is of in een beschermd gezicht ligt. Voor een aanbouw van twee lagen eist het handboek onder meer: "Plat afgedekt" en "Geen gebruik van dakoverstekken en/of boeiboorden". Het mandaatoverleg van de AOK is elke maandagmiddag.
Heerlen
De legesverordening 2026 rekent over een normbedrag uit de bijgevoegde "Lijst standaard normbedragen", niet over uw offerte. Tot € 25.000 kost het bouwtechnische deel 2,5 procent en het ruimtelijke deel 3,5 procent, elk met een minimum van € 257,75. Tussen € 25.000 en € 100.000 is het € 625 plus 2,25 procent (technisch) en € 875 plus 0,75 procent (ruimtelijk) over het deel boven € 25.000. Neemt u duurzaamheidsmaatregelen die minstens 20 procent beter zijn dan het Besluit bouwwerken leefomgeving, dan krijgt u 20 procent van de technische bouwleges terug. Dat vraagt u aan bij het indienen; het bewijs levert u binnen 6 maanden na de bouw.
Vooroverleg zonder intake- of omgevingstafel kost € 190,30, een eerste overleg aan de intaketafel € 271,85. Bij een aanvraag binnen 6 maanden worden die leges volledig verrekend. Bij een omgevingsvergunning kan de gemeente ook plankosten rekenen (Omgevingsvergunning aanvragen). Het Heerlense Omgevingsloket helpt op afspraak met de regels, maar "We doen geen inhoudelijke toetsingen" (Bouwen en verbouwen).
Over welstand staat op de website van Heerlen geen informatie. De pagina Mijnbouw en mijnschade stelt geen extra bouwregels, maar beschrijft dat stijgend mijnwater de bodem langzaam omhoog duwt. Schade door de vroegere mijnbouw meldt u bij I3ML, telefoon 088 042 9444.
Bronnen
- Gemeente Maastricht, Principeverzoek
- Gemeente Maastricht, Bouw- en milieuleges
- Gemeente Maastricht, De Welstands- en Monumentencommissie
- Gemeente Maastricht, Legesverordening fysieke diensten Maastricht 2026 (geldend van 01-01-2026)
- Gemeente Venlo, Principeverzoek omgevingsvergunning
- Gemeente Venlo, Sneltoetscriteria
- Gemeente Venlo, Welstandsvrij
- Gemeente Venlo, Legesverordening Venlo 2026 (geldend van 21-10-2026)
- Gemeente Sittard-Geleen, Conceptverzoek
- Gemeente Sittard-Geleen, Omgevingsvergunning aanvragen, stap voor stap
- Gemeente Sittard-Geleen, Nota Ruimtelijke kwaliteit met Handboek Sneltoetscriteria (geldend van 12-10-2023)
- Gemeente Sittard-Geleen, Legesverordening Sittard-Geleen 2026 (1e wijziging) (geldend van 18-08-2026)
- Gemeente Heerlen, Omgevingsvergunning aanvragen
- Gemeente Heerlen, Bouwen en verbouwen
- Gemeente Heerlen, Mijnbouw en mijnschade
- Gemeente Heerlen, Legesverordening Heerlen 2026 (geldend van 18-12-2025 tot 01-01-2027)
Laatst gecontroleerd op 13 november 2026.
