Zo werkt het
Wat landelijk geldt, staat in de hoofdgids. Een dakraam aan de voorkant of bij een monument valt onder de welstandsregels van uw gemeente, en die verschillen in deze vier gemeenten sterk. De leges en het vooroverleg per gemeente staan op Aanbouw in Groningen. Woont u in een andere gemeente, vraag het dan na bij uw eigen gemeente.
Groningen
De Welstandsnota 2020 (geldend van 12-05-2026) heeft in deel 4 sneltoetscriteria onder "Daglichtvoorzieningen in een dak". Daaronder vallen dakramen, daklichten, lichtstraten en andere lichtopeningen. De nota wil dat ze "bescheiden zijn in uitstraling" en "terughoudend worden uitgevoerd". De criteria:
- meerdere dakramen in hetzelfde dakvlak staan regelmatig op een horizontale lijn;
- het dakraam steekt niet meer dan 0,1 meter boven het dakvlak uit (dakkoepels en lichtstraten uitgezonderd);
- er is minstens 1 meter dakvlak rondom, ook tot dakkapellen en andere daglichtvoorzieningen;
- het dakraam zit hoogstens 1,5 meter uit de dakvoet, gemeten in het dakvlak;
- dakramen zijn "maximaal 2 m2";
- de kleur is afgestemd op het dakvlak.
Voor dakramen die vergunningvrij zijn, stelt de nota geen extra sneltoetscriteria. In een beschermd stadsgezicht zijn de sneltoetscriteria "niet van toepassing": daar is maatwerk nodig. Bij een monument zijn ze een vertrekpunt, maar de aanvraag kan op de beschermde waarden stranden.
Bij drie boerderijtypen zegt de nota iets over dakramen. Bij de Oldambster boerderij "dakkapellen en grote aantallen dakramen worden vermeden", met als alternatief "snedes in het dakvlak" of een glasdak, en dakvensters zijn "verzonken in het dakvlak en niet overheersend". Bij de Gorechtse boerderij zijn dakramen "op zich passend bij het type" en worden ze "zo veel mogelijk gekoppeld". Bij de kop-hals-romp-boerderij zijn dakvensters ook verzonken in het dakvlak en niet overheersend.
Midden-Groningen
De Welstandsnota 2020 heeft geen criteria voor dakramen of andere daglichtvoorzieningen in het dak. Het woord dakraam komt er niet in voor; de nota noemt alleen dakkapellen bij de algemene eis dat toegevoegde elementen ondergeschikt zijn aan de hoofdmassa. Wij hebben ook de pagina Welstand gelezen: die verwijst voor de eisen naar deze nota. Een dakraam aan de voorkant wordt dus niet aan vaste maten getoetst.
Westerkwartier
Westerkwartier heeft de oude welstandsnota's laten gelden, zie het raadsbesluit van 2 december 2020 (Gemeenteblad 18-06-2021). Welke geldt, hangt af van de oude gemeente.
De nota's van Grootegast en Leek hebben geen criteria voor dakramen: wij vonden het woord er niet in. De nota van Marum noemt dakramen alleen bij de dakkapel: niet meer dan de helft van het dakvlak mag "in beslag worden genomen door dakkapellen of dakramen". Het raadsbesluit noemt de Marumse nota "deels ingetrokken"; welk deel, hebben wij niet kunnen zien.
De Welstandsnota Winsum 2016 geldt voor het deel van Winsum dat bij Westerkwartier hoort. Een eigen sneltoets voor dakramen heeft ze niet. Bij de kop-hals-rompboerderij zijn dakvensters "toegestaan, mits verzonken in het dakvlak en niet overheersend".
Oldambt
In de Welstandsnota Beeldkwaliteit Bebouwde Omgeving (geldend van 22-03-2013; de tekst staat als bijlage bij de bekendmaking) staat geen sneltoets voor dakramen. De kleine-bouwcriteria gaan over onder meer dakkapellen. Bij de Oldambtster boerderij staat wel een regel: "dakvensters zijn toegestaan, mits verzonken in het dakvlak en niet overheersend". Wij vonden geen maximaal aantal of maximale maat voor een dakraam.
Bronnen
- Gemeente Groningen, Welstandsnota 2020 (geldend van 12-05-2026)
- Gemeente Midden-Groningen, Welstandsnota 2020
- Gemeente Midden-Groningen, Welstand
- Gemeente Westerkwartier, Gemeenteblad 2021, 193851 (18-06-2021)
- Gemeente Grootegast (nu Westerkwartier), Welstandsnota Grootegast
- Gemeente Leek (nu Westerkwartier), Welstandsnota gemeente Leek
- Gemeente Marum (nu Westerkwartier), Welstandsnota Marum
- Gemeente Winsum (nu deels Westerkwartier), Welstandsnota Winsum 2016
- Gemeente Oldambt, Beeldkwaliteit Bebouwde Omgeving, welstandsnota (geldend van 22-03-2013)
- Gemeente Oldambt, Welstandsnota gemeente Oldambt (bijlage)
Laatst gecontroleerd op 13 november 2026.
