Zo werkt het
Wat landelijk geldt, staat in de hoofdgids. Voor een dakraam in het voordakvlak, aan een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht bepalen de welstandsregels en het omgevingsplan van uw gemeente wat er mag. De leges en het vooroverleg per gemeente staan op Aanbouw in Overijssel. Woont u in een andere gemeente, vraag het dan na bij uw eigen gemeente.
Enschede
De Welstandsnota Enschede (themafolders, december 2018) heeft een folder B "Gevelwijzigingen, dakramen, overkappingen en luifels". Van die folder staan op die plek alleen de voorkant en de pagina over reclame; de pagina Bouwen en verbouwen van de gemeente linkt niet naar de criteria. Wel zegt de folder voor de Dorpse linten dat licht-vergunningplichtige bouwwerken, waaronder dakramen, "in eerste instantie getoetst" worden aan de algemene sneltoetscriteria in de brochure "Algemene sneltoetscriteria Enschede". Die brochure vonden wij niet online. De algemene brochure en de folder laten wel zien hoe de toets werkt: "Objecten worden alleen preventief getoetst als ze aan een voorkant worden geplaatst", en vergunningplichtige veel voorkomende bouwwerken aan de achterkant van een pand zijn welstandsvrij. In gebieden met hoge beeldregie toetst de stadsbouwmeester aan de criteria van het gebied. Het omgevingsplan (geldend van 05-05-2026) noemt in artikel 2.5 onder c alleen een dakkapel in het voordakvlak in een welstandsvrij aangewezen gebied; over dakramen vonden wij geen artikel.
Zwolle
Zwolle heeft een eigen regel die verder gaat dan de landelijke. De Welstandsnota 2023 (in werking sinds 15-03-2024) zegt in paragraaf 4.1.2 dat dakramen, daklichten, lichtstraten of soortgelijke daglichtvoorzieningen die "maximaal 60 cm uit het dakvlak steken" vergunningvrij en welstandsvrij zijn in Holtenbroek, Aa-landen, Zwolle-Zuid, Stadshagen, Westenholte en Berkum, Wythmen en Windesheim, de gemengde zones, de bedrijventerreinen en het buitengebied, behalve waar een hoog welstandsniveau geldt. In de Binnenstad, de oude wijken Assendorp, Kamperpoort en Diezerpoort, het stedelijk landschap, de polder Mastenbroek, delen van het buitengebied, de oudere uitbreidingswijken (Veerallee/Katerveer, Pierik, Wipstrik, Dieze Oost en West), bij woonboten en in delen van Stadshagen met extra beeldkwaliteitseisen geldt dat voor een dakraam aan de voorkant niet.
Het omgevingsplan (geldend van 09-11-2026) heeft hiervoor een eigen onderdeel: artikel 22.36 onder d. Een dakraam in een ander dakvlak dan het achterdakvlak, een niet naar openbaar gebied gekeerd zijdakvlak of een plat dak mag er staan als het niet buiten het dakvlak uitsteekt, of, als er geen redelijke eisen van welstand gelden, hoogstens 0,6 meter uitsteekt, en de zijkanten, onder- en bovenzijde meer dan 0,5 meter van de randen blijven. De toelichting noemt dit "een aanvulling op de bruidsschat" en zegt dat daardoor "de reeds bestaande situatie in stand" blijft.
Voor een dakraam dat wel getoetst wordt, zegt de nota bij de dakkapellen dat dakramen "minder dominant" zijn in het straatbeeld en dat ook voor dakramen het streven geldt naar herhaling van uniforme exemplaren op een horizontale lijn. Bij de criteria voor een dakkapel aan de achterkant staat een tussenruimte van minimaal 1,00 meter "bij meerdere dakkapellen/dakramen". Voor woonschepen staat in de nota dat kunststof lichtkoepels niet zijn toegestaan.
Deventer
De Welstandsnota gemeente Deventer (geldend van 21-10-2014) heeft geen criteria voor dakramen. Ze noemt het plaatsen van dakramen alleen in de inleiding, bij de kleinschalige ingrepen die onder het toenmalige Besluit omgevingsrecht vergunningvrij waren, en zegt over die categorie: "Ook gelden er geen welstandscriteria."
In de binnenstad, een beschermd stadsgezicht, gebruikt de gemeente volgens de pagina Welstandsnota het Beeldkwaliteitsplan Deventer binnenstad. Dat plan (mei 2021) zegt bij het daklandschap dat daklichten, dakkappelen, dakopbouwen en dakterrassen "in samenhang met en ondergeschikt aan de architectonische eenheid van het pand" zijn ontworpen, "in redelijke verhouding tot het dakvlak" staan, "niet prominent aanwezig in het straatbeeld" zijn en "binnen de gevellijn" liggen. Een maat of een maximaal aantal vonden wij daar niet.
Almelo
De Welstandsnota 2017 (geldend van 01-07-2022, met terugwerkende kracht vanaf 18-07-2017) bevat de woorden dakraam, dakramen en dakkapel niet. Ze toetst alleen de binnenstad, het buitengebied, de grotere invalswegen, monumenten en beschermde stadsgezichten; "Alle overige gebieden zijn welstandsvrij". Het omgevingsplan (geldend van 22-01-2024) noemt dakramen niet.
Bronnen
- Gemeente Enschede, Welstandsnota Enschede, Themafolder (december 2018)
- Gemeente Enschede, Welstandsnota Bouwen aan identiteit, folder Dorpse linten
- Gemeente Enschede, Bouwen en verbouwen
- Gemeente Enschede, Algemene brochure Bouwen aan identiteit
- Gemeente Enschede, Omgevingsplan gemeente Enschede (geldend van 05-05-2026)
- Gemeente Zwolle, Welstandsnota 2023, versie november 2023 (in werking sinds 15-03-2024)
- Gemeente Zwolle, Omgevingsplan gemeente Zwolle (geldend van 09-11-2026)
- Gemeente Deventer, Welstandsnota gemeente Deventer (geldend van 21-10-2014)
- Gemeente Deventer, Welstandsnota
- Gemeente Deventer, Beeldkwaliteitsplan Deventer binnenstad (mei 2021)
- Gemeente Almelo, Welstandsnota 2017 (geldend van 01-07-2022, met terugwerkende kracht vanaf 18-07-2017)
- Gemeente Almelo, Omgevingsplan gemeente Almelo (geldend van 22-01-2024)
Laatst gecontroleerd op 13 november 2026.
