Zo werkt het
Wat landelijk geldt, staat in de hoofdgids. Voor een dakraam in het voordakvlak of bij een monument spelen de welstandsnota en het omgevingsplan van uw gemeente mee, en die verschillen sterk: sommige gemeenten noemen aantallen en maten, andere alleen uitgangspunten. De leges en het vooroverleg per gemeente staan op Aanbouw in Utrecht. Het omgevingsplan hebben wij alleen voor Utrecht op dakramen doorzocht. Woont u in een andere gemeente, vraag het dan na bij uw eigen gemeente.
Utrecht
De Welstandsnota (juni 2015) noemt dakramen in één alinea, bij de dakkapellen: "In plaats van een dakkapel kunnen ook dakramen worden aangebracht. Deze zijn minder dominant in het straatbeeld." De gemeente heeft bij meerdere dakramen de voorkeur voor "herhaling van uniforme exemplaren" in een regelmatige rangschikking op een horizontale lijn. Voor de maatvoering "zal getoetst worden op de mate van ondergeschiktheid ten opzichte van het dakvlak". Een maximaal aantal of een maximale maat staat er niet bij.
In het Omgevingsplan gemeente Utrecht (geldend van 18-09-2026) vonden wij geen artikel over dakramen, daklichten of dakvensters.
Amersfoort
De Welstandsnota 2017 (geldend van 31-03-2022) heeft een onderdeel "Dakramen" in de criteria voor het rijksbeschermde stadsgezicht Binnenstad. Buiten de binnenstad vonden wij in de nota geen dakraamcriteria. Voor alle dakramen in de binnenstad geldt onder meer:
- meerdere dakramen in één dakvlak zijn identiek, staan op een horizontale lijn en zijn "bescheiden van afmeting";
- de afstand tussen twee dakramen in hetzelfde dakvlak is minstens 2 dakpannen;
- de afstand tot de dakvoet, de nok en de zijkant van het dakvlak is minstens 0,5 meter;
- de afstand tot een haaks erop staande gevel, een scheidingsmuur tussen panden of de zijkant van het dakvlak is minstens 1/5 van de breedte van het dakvlak, met een minimum van 1 meter;
- een dakraam ligt "in het dakvlak en onder dezelfde hellingshoek als dat dakvlak";
- de dakramen zijn van hout, gietijzer of staal, in een terughoudende kleur, "bij voorkeur zinkgrijs".
Voor een dakvlak aan de kant van openbaar gebied zijn de regels strenger. Op panden van orde 1 en 2 gaat het om een klein formaat (4 of 6 pans) en hoogstens 1 dakraam per 5 meter breedte van het dakvlak. Bij orde 3 en 4 is de gezamenlijke breedte van de dakramen hoogstens 1/3 van de breedte van het dakvlak. Aan de kant die niet naar openbaar gebied gekeerd is, is de gezamenlijke breedte ook hoogstens 1/3. Voor de orde van een pand verwijst de nota naar de ordekaart in de Cultuurhistorische Analyse.
Veenendaal
De Welstandsnota 2017 heeft in hoofdstuk 8 criteria voor dakramen, onder "veel voorkomende kleine bouwwerken". Het dakraam moet ook voldoen aan het gebiedsgerichte beoordelingskader van uw gebied. Aanvragen voor de activiteit bouwen "worden altijd voorgelegd aan de CRK", de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. De criteria:
- minstens 0,50 meter dakvlak boven, onder en aan beide zijden van het dakraam, en minstens 0,50 meter tussen twee dakramen;
- "maximaal twee dakramen op voordakvlak en vier dakramen op achter- en zijdakvlak", met in totaal hoogstens 50% van het dakvlak bebouwd;
- bij meerdere dakramen op één bouwblok een regelmatige rangschikking op een horizontale lijn, niet boven elkaar, en bij voorkeur dezelfde maat;
- een eenvoudige vorm, een bescheiden kozijn en "geen opvallend en/of contrasterend kleurgebruik".
Bij een (voormalige) boerderij heeft het plaatsen van dakramen volgens de nota "de voorkeur", omdat de oorspronkelijke massavorm er "zo min mogelijk" door wordt aangetast; dakkapellen mogen daar alleen op het oorspronkelijke woongedeelte. Het Besluit Welstandsnota 2017 is sinds 14-05-2024 de geldende versie.
Nieuwegein
De Nota Ruimtelijke Kwaliteit deel I (februari 2016) heeft op bladzijde 28 een onderdeel "Dakramen". Het geldt voor vergunningplichtige kleine bouwwerken in gebieden met welstandsniveau "regulier" en "bijzonder"; voor niveau "hoog" gelden de algemene richtlijnen. Het niveau van uw adres vindt u volgens de pagina Welstand op maat in het Omgevingsloket of op de beleidskaart van uw wijk.
Aan de voorkant (het voorgeveldakvlak en een zijdakvlak naar openbaar gebied) staan dakramen die boven of naast elkaar komen "in dezelfde lijn". De afstand tot de randen van het dakvlak en tot een ander dakraam is groter dan 0,5 meter, en het dakraam "steekt niet meer uit dan 0,15 m buiten het dakvlak". Aan de achterkant noemt de nota alleen de afstand van meer dan 0,5 meter tot de randen en tot een ander dakraam.
Bronnen
- Gemeente Utrecht, Welstandsnota: welstandscriteria en richtlijnen (juni 2015)
- Gemeente Utrecht, Omgevingsplan gemeente Utrecht (geldend van 18-09-2026)
- Gemeente Amersfoort, Welstandsnota 2017 (geldend van 31-03-2022)
- Gemeente Veenendaal, Welstandsnota 2017
- Gemeente Veenendaal, Besluit Welstandsnota 2017 (geldend van 14-05-2024)
- Gemeente Nieuwegein, Nota Ruimtelijke Kwaliteit deel I
- Gemeente Nieuwegein, Welstand op maat
Laatst gecontroleerd op 13 november 2026.
