Zo werkt het
Wat landelijk geldt, staat in de hoofdgids. Deze pagina gaat over wat Rotterdam, Den Haag, Leiden en Dordrecht zelf regelen bij een nieuwe woning: hoe ze kavels uitgeven en wat er lokaal bij nieuwbouw geldt. De algemene leges en het vooroverleg staan op Aanbouw in Zuid-Holland. Woont u in een andere gemeente, vraag het dan na bij uw eigen gemeente.
Rotterdam
In Park 16Hoven (Overschie) staan volgens de pagina Park 16Hoven "Vrije kavels Rietzoom" voor vrijstaande woningen in particulier opdrachtgeverschap, met de mededeling "De loting van de laatste kavel is nog onbekend". Hier mag u welstandsvrij bouwen: de pagina legt uit dat Park 16Hoven "een geïsoleerd gebied is dat weinig invloed heeft op de belevingswaarde van de stad".
Hoe de loting werkt, staat in de informatiebrochure van mei 2023; een nieuwere brochure vonden wij niet. De gemeente geeft de grond in eigendom uit. Een notaris houdt de loting, u stort vooraf een waarborgsom bij de notaris en na de loting vraagt de gemeente u binnen 6 weken een Verklaring omtrent het Gedrag (VOG) te sturen als onderdeel van een Bibob-toets. De eigenaar moet "terstond na de datum van verlijden van de akte van levering" starten met de bouw; de waarborgsom komt terug nadat u bent begonnen en vervalt anders aan de gemeente. De brochure vervangt de bebouwingsregels niet: die staan in het bestemmingsplan Zestienhoven en de Randvoorwaardennota Particuliere kavels Rietzoom.
Voor groepen is er een kavel in Nesselande: volgens Samen eigen woningen bouwen in Nesselande (3 september 2026) komt er een kavel voor minimaal 25 en maximaal 42 woningen voor een wooncoöperatie. Alleen groepen in de kaartenbak op Crowdbuilding kunnen zich vanaf januari inschrijven, en de gemeente publiceert eind oktober een selectieleidraad.
Bij nieuwbouw onder de Wkb noemt Kwaliteitsborging en bijzondere lokale omstandigheden voor Rotterdam: "Een onderzoek naar de bodemsamenstelling is altijd verplicht." Daarnaast moet u voor het actuele straatpeil langs de Uitgiftepeilencommissie van de gemeente, en bij nieuwbouw langs het spoor is onderzoek naar trillingen nodig.
Den Haag
Den Haag had een eigen Kavelwinkel voor particulieren. Volgens Binnenlands Bestuur (2 augustus 2019) sloot de gemeente die op 1 oktober 2019: het begeleiden van particulieren bij het bouwen van hun eigen woning was "een te langdurig en duur proces" en het collegeakkoord had er geen nieuwe financiering voor. Het programma Kleinschalig Opdrachtgeverschap liep sinds 2012.
Grond van de gemeente krijgt u in Den Haag in de regel in erfpacht. Volgens het Uitgifte- en Erfpachtkader (juli 2024) koos de gemeente in 1986 voor eeuwigdurende erfpacht: de grondwaarde wordt eenmalig vastgesteld en alleen het canonpercentage verandert elke vijf jaar. Bij de start kiest u tussen een canon per halfjaar en het eeuwigdurend afkopen ervan. Sinds 2008 kan de grond bij eerste uitgifte onder voorwaarden ook direct in eigendom, en de wijze van uitgifte bepaalt de gemeente per situatie. Welke kavels Den Haag nu aanbiedt, hebben wij niet gevonden.
Een starterslening van de gemeente Den Haag of een leges die alleen voor nieuwbouw geldt, vonden wij niet. De leges (geldend van 01-01-2026) rekenen voor nieuwbouw dezelfde 1,81% van de bouwkosten voor het technische deel als voor een aanbouw.
Leiden
Een pagina van de gemeente over zelfbouwkavels, CPO of een starterslening vonden wij niet; de rubriek Wonen heeft er geen. Wat de gemeente wel beschrijft zijn grote bouwblokken: het Morspoortterrein heeft "4 bouwblokken, ook wel kavels genoemd".
Wat Leiden bij nieuwbouw wel vastlegt, zijn beeldkwaliteitsplannen per gebied in de Welstandsnota Leiden 2022. Het plan voor De Kooi "biedt een verfijnd beoordelingskader voor nieuwbouw- en renovatieplannen in De Kooi". Voor Roomburg bestaat een plan uit 1999 en voor de zuidelijke schil is het beeldkwaliteitsplan "kaderstellend voor de uitwerking van de nieuwbouwplannen".
De pagina Een Wkb melding doen zegt dat u of uw kwaliteitsborger de kaarten en regels met lokale omstandigheden bij de gemeente opvraagt via het contactformulier; een vaste lijst staat er niet.
Dordrecht
Welke kavels Dordrecht nu verkoopt en hoe het die toewijst, hebben wij niet gevonden. Wel bouwen particulieren in Dordts Buiten op vrije kavels: in 2025 werd bijvoorbeeld een vergunning aangevraagd voor een vrijstaande woning op kavel H12 aan de Eerste Weierei (Gemeenteblad 2025, 241093).
De Verordening Starterslening gemeente Dordrecht (geldend van 11-06-2025) geldt voor bestaande woningen en nieuwbouwwoningen met een koop- of aanneemsom van hoogstens € 275.000, inclusief verbeterkosten en meerwerk. De lening is hoogstens 20 procent daarvan, dus € 55.000. U bent ouder dan 17 en niet ouder dan 35 jaar, en u woont minstens een jaar in Dordrecht, woonde er minstens 10 jaar van uw leven of werkt bij een bedrijf of instelling in Dordrecht. U vraagt eerst een toewijzing aan bij de gemeente en daarna de lening bij SVn.
Bronnen
- Gemeente Rotterdam, Park 16Hoven
- Gemeente Rotterdam, Informatiebrochure kavels Rietzoom Park 16Hoven (mei 2023)
- Gemeente Rotterdam, Samen eigen woningen bouwen in Nesselande (3 september 2026)
- Gemeente Rotterdam, Kwaliteitsborging en bijzondere lokale omstandigheden
- Gemeente Den Haag, Uitgifte- en Erfpachtkader (juli 2024)
- Binnenlands Bestuur, Den Haag doekt zelfbouwprogramma op (2 augustus 2019)
- Gemeente Den Haag, Verordening leges Omgevingswet Den Haag 2024 (geldend van 01-01-2026)
- Gemeente Leiden, Wonen
- Gemeente Leiden, Morspoortterrein
- Gemeente Leiden, Welstandsnota Leiden 2022 (geldend van 24-04-2024)
- Gemeente Leiden, Een Wkb melding doen
- Gemeente Dordrecht, Verordening Starterslening gemeente Dordrecht (geldend van 11-06-2025)
- Gemeente Dordrecht, Aanvraag vergunning kavel H12 Dordts Buiten (Gemeenteblad 2025, 241093)
Laatst gecontroleerd op 13 november 2026.
Andere provincies
- Nieuwe woning bouwen in Drenthe
- Nieuwe woning bouwen in Flevoland
- Nieuwe woning bouwen in Friesland
- Nieuwe woning bouwen in Gelderland
- Nieuwe woning bouwen in Groningen
- Nieuwe woning bouwen in Limburg
- Nieuwe woning bouwen in Noord-Brabant
- Nieuwe woning bouwen in Noord-Holland
- Nieuwe woning bouwen in Overijssel
- Nieuwe woning bouwen in Utrecht
- Nieuwe woning bouwen in Zeeland
